Generative AI สำหรับมือใหม่
โมดูล 1: บทนำสู่ปัญญาประดิษฐ์
สวัสดีและยินดีต้อนรับ ลองนึกถึง “เครื่องคิดเลข” ที่ไม่ได้ทำแค่บวก-ลบ แต่ “เรียนรู้ได้” เข้าใจสิ่งที่เราเขียน รู้ว่าภาพนั้นมีอะไร หรือทำได้ยันเดาสภาพอากาศได้ นี่แหละคือปัญญาประดิษฐ์ หรือ AI
AI คืออะไร
AI คือเทคโนโลยีที่ช่วยให้คอมพิวเตอร์ทำงานที่ปกติมีแต่มนุษย์ที่ทำได้ เช่น การเข้าใจ ใช้เหตุผล เรียนรู้ และตัดสินใจ ตัวอย่างเช่น เราใช้ AI แล้วตอนที่มือถือช่วยแปลภาษา กล้องตรวจจับรอยยิ้มได้ หรืออย่างตอนโปรแกรมช่วยเช็คคำสะกดผิด หรือแนะนำคำที่ควรใช้ให้
แต่ต้องจำไว้ให้ขึ้นใจว่า AI ไม่ใช่คน ไม่มีความรู้สึกหรือเจตนาต่างๆ มันเป็นแค่ “เครื่องมือ” เป็นเหมือนผู้ช่วยที่ไร้ตัวตนที่ช่วยเราทำงานต่างๆที่ต้องใช้สมอง เช่น อ่าน เขียน และวิเคราะห์ข้อมูลต่างๆ
ประวัติของ AI โดยย่อ
ปัญญาประดิษฐ์นี่ไม่ได้เริ่มมาจากสมาร์ทโฟน แต่ว่ามันมีมาตั้งนานแล้วนับสิบปี ในช่วงแรกๆมันถูกสร้างขึ้นมาให้เป็นโปรแกรมง่ายๆ เช่น โปรแกรมเล่นหมากรุก หรือไว้คำนวณโจทย์เลขต่างๆ แต่เมื่อเวลาผ่านไปมันก็พัฒนาและเรียนรู้จากประสบการณ์
ทุกวันนี้ เรามีผู้ช่วยที่สั่งงานด้วยเสียงอย่าง สิริ alexa หรือ google assistant หุ่นยนต์ที่เดินไปมาในบ้าน รถที่สามารถบอกสิ่งกีดขวางได้ ไปจนถึงระบบช่วยแพทย์วินิจฉัย เรื่องพวกนี้ไม่ได้อยู่แค่ในห้องแล็บอีกต่อไป แต่กลายเป็นเครื่องมือที่เราใช้จริงในชีวิตทุกที่ทุกเวลา
AI ในชีวิตประจำวัน
ถ้าหากไม่สังเกตดีๆเราอาจจะไม่รู้เลยว่าเราใช้ AIในทุกๆวันกันอยู่แล้ว อย่างตอนที่ Netflix ช่วยแนะนำหนังต่างๆ หรือตอนที่ Google Maps หาเส้นทางที่เร็วที่สุดให้เรา หรือตอนที่โทรศัพท์ช่วยแก้คำสะกดให้ หรือแม้แต่สมาร์ทวอทช์คอยแทร็กสุขภาพของเรา และแอปต่างๆที่สามารถแปลภาษาได้แบบเรียลไทม์
สรุปสั้นๆ AI อยู่รอบตัวเรามาตลอด เราอาจจะมองไม่เห็นมันแต่มันอยู่ตรงนั้นมาตลอดและคอยช่วยให้เรื่องต่าง ๆ ให้ง่ายและเร็วขึ้น
และในตอนนี้ที่เราเข้าใจว่า AI คืออะไร มีผลกับชีวิตเรายังไง เรามาดูกันต่อดีกว่าว่า generative ai มันพิเศษยังไง
โมดูล 2: Generative AI คืออะไร
Traditional AI กับ Generative AI
Traditional AI เป็นเหมือนกับนักสืบที่อ่านข้อมูลที่มีอยู่แล้ว ใช้กฎต่างๆเพื่อการตัดสินใจ เช่น การกรองอีเมลเพื่อหาสแปม หรือแอปพยากรณ์อากาศที่เดาว่าฝนอาจจะตก
แต่ในทางกลับกัน Generative AI เป็นเหมือนครีเอเตอร์ที่เรียนรู้จากตัวอย่างจำนวนมากจนนับไม่ถ้วน แล้ว “สร้าง” สิ่งใหม่ออกมาได้ เช่น เขียนเรื่องราวใหม่ๆ วาดแลนด์สเคป หรือ สร้างเพลงใหม่ๆได้
Types of generation
ปกติ Generative AI ทำงานหลักๆอยู่ 4 อย่าง
- ข้อความ: เขียนเรื่องสั้น อีเมล หรือโค้ดต่างๆในโปรแกรม
- ภาพ: วาดภาพ/เรนเดอร์รูปภาพต่างๆจากคำบรรยาย
- เสียง: แต่งเพลงหรือสร้างเสียงที่อ่านออกเสียงได้
- วิดีโอ: สร้าง หรืออนิเมตคลิปหรือฉากตามคำสั่งได้
ทั้งหมดทั้งมวลนี้ AI ไม่ได้ลอกหรือขโมยไอเดียแต่มันนำเอาสิ่งที่มันเรียนรู้มารวมกันเพื่อสร้างสิ่งใหม่ที่ไม่เหมือนใคร
การนำมาใช้งานจริงในวันนี้
ตัวอย่างเช่น ChatGPT เพื่อเขียนข้อความ Midjourney เพื่อเจนภาพ และเครื่องมืออื่นๆที่ช่วยรวมเสียงเข้ากับตัววีดีโอ และมันเจ๋งตรงที่มีหลายเครื่องมือใช้บนมือถือได้ และบางตัวใช้ฟรีได้ด้วยซ้ำ
สรุป: Generative AI ไม่ได้แค่วิเคราะห์ แต่ยังสามารถ “สร้าง” ได้ด้วย นี่คือพลังของมัน เมื่อรู้อย่างนี้แล้ว เรามาเริ่มกันด้วยตัว ChatGPT ซึ่งเป็น generative AIตัวที่คนนิยมใช้กันที่สุดดีกว่า
RAG คืออะไร แล้วมันดียังไง
ถ้า AI ไม่ได้แค่ “เดา” คำตอบ แต่มันไปค้นจากเอกสารจริงก่อน แล้วค่อยมาตอบล่ะ?
นี่แหละคือ RAG หรือ Retrieval-Augmented Generation
วิธีทำงานแบบสั้น ๆ:
- คุณถามคำถาม
- AI ค้นแหล่งที่เชื่อถือได้อย่างรวดเร็ว ซึ่งอาจเป็นไฟล์บริษัท คู่มือ หรือรีพอร์ทล่าสุด
- แล้วถึงค่อยสรุปเป็นคำตอบที่ชัดเจนและแม่นยำ จากสิ่งที่เพิ่งค้นเจอ
ให้คิดซะว่ามันเป็น “ผู้ช่วยรีเสิช” ที่ฉลาด และไม่ได้อาศัยความจำเพียงอย่างเดียว แต่มันยังไปเปิดเอกสารจริง อ่านส่วนที่เกี่ยวข้องกัน แล้วถึงอธิบายให้คุณเข้าใจได้แบบง่ายๆ ในแบบของคุณ
ถามว่ามันสำคัญยังไง
คำตอบแม่นยำกว่า เพราะอิงจากข้อเท็จจริง ไม่ได้เดา
ใช้เอกสารของคุณได้ ไม่ว่าจะเป็นนโยบาย กฎ ระเบียบ ข้อมูลบริษัทของคุณ
ไม่มีการแต่งเรื่องขึ้นมาเอง ซึ่งเป็นปัญหาใหญ่ที่มักเกิดขึ้นได้ใน AI ทั่วไป
และหากมีการเปลี่ยนแปลง แค่อัปเดตเอกสารเข้าไปใหม่ ไม่ต้องสอนโมเดลใหม่หมดทั้งก้อน
เหมาะมากกับทั้งงานบริการลูกค้า ทีมกฎหมาย HR ไอทีซัพพอร์ต หรืองานไหนก็ตามที่ให้ความสำคัญในเรื่องความถูกต้อง
โมดูล 3: เริ่มต้นกับ Querix
สวัสดี ตอนนี้ที่เรารู้จัก Generative AI แล้ว มาลองใช้ Querix กันดีกว่า
สมมตว่าคุณมี “ผู้ช่วยดิจิทัล” ที่ไม่ได้แค่ตอบ แต่ “ลงมือทำ” งานให้คุณจริง ๆ ล่ะ? แพลตฟอร์มรวมเอเจนต์เกิดขึ้นจริงแล้ว และไปไกลกว่าการเป็นแค่บอทถาม-ตอบทั่วไปด้วย
เรื่องงาน: จัดประชุม ทำรีพอร์ท และวิเคราะห์ข้อมูล
เรื่องส่วนตัว: วางแผนทริปวันหยุด จัดการเรื่องการเงิน จองนัดแพทย์
เอเจนต์ทำงานร่วมกันเป็นทีม ในขณะที่คนหนึ่งดูงบ อีกคนวางแผนทริปให้เหมาะกับที่เราจ่ายไหว นี่คือเทคโนโลยีปัจจุบันที่ไม่ได้แค่ตอบแต่ทำให้ชีวิตง่ายขึ้นได้จริง
เราจะดู 3 เรื่องสำคัญ: สมัครและเข้าใช้อย่างปลอดภัย, สำรวจหน้าต่างๆ, และเริ่มใช้งานจริง
Signing up and logging in safely
ยืนยันอีเมลให้เรียบร้อยและสามารถเริ่มใช้งานได้เลย ที่สำคัญ ต้องเข้าใช้งานผ่านเว็บ หรือแอปออฟฟิเชี่ยลเท่านั้น ตรวจชื่อแอปให้ถูกต้องก่อนดาวน์โหลดหรือใส่ข้อมูลที่สำคัญ และอย่าแชร์รหัสผ่านให้ใครเด็ดขาด
สำรวจหน้าต่างๆ
โมดูล 4:การโต้ตอบแบบเบสิคกับ Querix
เราจะคุยกัน 3 เรื่อง: ถามเรื่องอะไรได้บ้าง, จะเขียนคำสั่ง (พรอมป์ต์) ยังไงให้ได้คำตอบที่ดีขึ้น, และแนวทางการใช้ที่ดีพร้อมตัวอย่าง
ถามเรื่องอะไรได้บ้าง
วิธีเขียนพรอมป์ต์ให้ได้ผล
ตัวอย่างเช่นแทนที่จะพิมพ์ว่า “เล่าเรื่องเกี่ยวกับสุนัข” ให้พิมพ์ว่า “ขอพันธุ์สุนัขตัวเล็ก 3 พันธุ์ที่เหมาะกับคอนโด พร้อมเหตุผล”
ยังใส่รายละเอียดเพิ่มได้อีก เช่น “อธิบายเป็นภาษาไทยพร้อมมีตัวอย่างสำหรับเด็ก” ถ้าไม่ชอบคำตอบ ให้สั่งปรับปรุงได้ ให้คิดว่า ChatGPT เป็นเหมือนผู้ช่วยคนนึงที่คุณต้องสั่งงานและให้ขั้นตอนที่ชัดเจน
Best practices and examples
ตัวอย่างเช่น:
- พร้อมพท์ว่า “ช่วยเขียนอีเมลขอลาพักร้อนแบบสั้น”
ผลลัพธ์ที่ได้คือ แบบร่างที่นำไปปรับต่อได้ทันที
- พร้อมพท์ว่า “แก้ประโยคนี้: The cat is in the house.”
ผลลัพธ์จะได้เป็นคำแนะนำเพื่อนำไปแก้ไข
อย่าลืมว่า AI เป็นเครื่องมือซัพพอร์ท ไม่ใช่ตัวที่จะมาทำงานหรือตัดสินใจแทนคุณ และนี่คือวิธีการอินเทอร์แอคกับ querix ในบทถัดไป เราจะมาดูการใช้ในการเขียนเชิงสร้างสรรค์และมีประโยชน์ในชีวิตประจำวัน
โมดูล 5: ใช้ Querix ทำงานเขียนให้เร็วขึ้น
เราจะดู 3 ส่วน: การเขียนอีเมล/เขียนจดหมาย/สรุป, แปลและตรวจแก้, และขอไอเดียเพื่อการเรียน/งาน/ชีวิตส่วนตัว
การเขียนอีเมล จดหมาย และสรุปต่างๆ
- “ช่วยเขียนอีเมลแบบมืออาชีพเพื่อนัดประชุมทีมเรื่อง Project X”
- “ช่วยเขียนจดหมายรับรองเพื่อนที่กำลังสมัครงานฝ่ายขาย”
- “สรุปบทความสุขภาพนี้ภายใน 100 คำ”
ที่สำคัญคือควรให้รายละเอียดเล็กน้อยเพื่อให้ข้อความฟังดูเหมือนมาจากเรา และอย่าลืมที่จะตรวจทานก่อนส่ง
แปลภาษาและตรวจแก้
Hola, ¿cómo estás?”หรือถ้าจะให้ละเอียดขึ้น เช่น แปลพารากราฟนี้จากสเปนเป็นฝรั่งเศสโดยใช้ภาษาทางการ
เพื่อการแก้คำ คุณอาจลองสั่งให้ แก้ประโยคนี้ I goes to the stores yesterday แล้ว AI จะปรับแกรมม่าและเสนอคำแนะนำที่ควรแก้ให้ ซึ่งมีประโยชน์มากๆในการใช้เขียนอีเมล รีพอร์ท หรือ เรียงความ
ไอเดียเพื่อการเรียน งาน หรือชีวิตประจำวัน
- เพื่อการเรียน “ขอหัวข้อเรียงความเกี่ยวกับประวัติอินเทอร์เน็ต พร้อมบทนำ โครงเรื่อง และข้อสรุป”
- เพื่อการทำงาน “ช่วยหาไอเดียพรีเซนต์สินค้าใหม่สำหรับทีมขาย”
- เพื่อใช้ในชีวิตประจำวัน“ช่วยวางแผนออกกำลังกายสำหรับมือใหม่หนึ่งสัปดาห์”
วิธีที่ดีที่สุดคือการใช้คำแนะนำที่ได้จาก AI มาเป็นสารตั้งต้นแล้วเพิ่มความเป็นตัวเองเข้าได้
Querix และ Templated-Actions ต่างๆที่พร้อมทำงานให้แบบอัตโนมัติ
แพลตฟอร์มนี้ช่วยลดการทำautomationในฝั่งผู้ใช้ ทำให้ไม่ว่าจะเป็นใครมาจากไหนก็สามารถใช้งานเอเจนต์เหล่านี้ได้โดยมีต้องรู้เรื่องเทคนิคมาก่อน จากการเขียนสัญญาแบบเฉพาะบุคคลไปจนถึงการวิเคราะห์ยอดขาย ทุกแอคชั่นนี้ถูกดีไซน์ขึ้นมาเพื่อแก้ปัญหาที่เกิดขึ้นจริงในโลกใบนี้ นั่นคือ การเปลี่ยนงานน่าเบื่อให้กลายเป็นงานที่เสร็จเร็วและถูกต้อง
โมดูล 6: ก้าวแรกqในการสร้างภาพด้วย AI
เราจะดูกัน 3 เรื่อง มันคืออะไรและทำงานยังไง ต้องใช้ตัวไหน และ ตัวอย่างที่ใช้ได้เลยเพื่อการสร้างภาพแรกของคุณ
มันคืออะไร แล้วทำงานยังไง
เช่น ถ้าคุณเขียนว่า ป่าอันงดงามยามพระอาทิตย์ตกดิน AI ก็จะสร้างภาพใหม่ขึ้นมาที่เกี่ยวกับซีนนี้
เครื่องมือแนะนำสำหรับมือใหม่
- DALL·E ซึ่งฝังอยู่ใน ChatGPT Plus เหมาะกับการพร้อมพท์เชิงสร้างสรรค์
- Canva ที่มากับ Magic Studio เหมาะมากกับการรวมภาพต่างๆเข้ากับดีไซน์พร้อมใช้ที่มีให้แล้ว
- Bing Image Creator ตัวนี้ใช้ฟรีถ้ามีแอคเคาท์กับ Microsoft ใช้ง่ายและอยู่บนเบราวเซอร์อยู่แล้ว
ลองทำจริงกันดีกว่า
-
- ไปที่ bing.com/create และล็อกอิน
- พิมพ์พรอมป์ต์ง่าย ๆ: “สุนัขเล่นบนชายหาด ในสไตล์การ์ตูน”
- กด Generate แล้วรอไม่กี่วินาที
- เลือกรูปที่ชอบและดาวน์โหลด
ถ้ารูปที่ได้ยังไม่โดนใจ ให้ปรับพรอมป์ต์ใหม่ โดยอาจจะเพิ่มรายละเอียด เช่น “สีสด” หรือ “สไตล์สีน้ำ”
เห็นมั้ย ว่าการเจนภาพจาก AI นั้นง่ายดาย แต่ก่อนที่เราจะไปกันต่อ ต้องอย่าลืมที่จะใช้เครื่องมือเหล่านี้อยากมีจรรยาบัน และ ปลอดภัย
โมดูล 7: จริยธรรม ความปลอดภัย และข้อจำกัดของ AI
การคำนึงถึงจริยธรรม
นอกจากนี้ โมเดลอาจสะท้อนอคติและความลำเอียงจากข้อมูลถูกสอนมา จึงควรอ่านและตรวจทานผลลัพธ์อย่างมีวิจารณญาณ
ความเป็นส่วนตัวและความปลอดภัยของข้อมูล
การใช้ผิดและข้อผิดพลาดที่พบบ่อย
สรุป: AI เป็นผู้ช่วยที่ดี ถ้าใช้อย่างมีจริยธรรม ปกป้องข้อมูลส่วนตัว และตรวจสอบข้อมูลก่อนใช้งานเสมอ ถ้าเข้าใจแล้วล่ะก็ ไปกันต่อในบทสุดท้าย กับบทที่เราจะมาดูกันว่าจะนำทุกอย่างนี้มาใช้ในทุกๆวันได้ยังไง
โมดูล 8: นำ AI ไปใช้ในชีวิตประจำวัน
เรียนรู้ด้วยตัวเอง
- คอร์สพื้นฐานทั่วไป เช่น องค์ประกอบของ AI
- คลิปสอนพร้อมพ์บนยูทูป
- กลุ่มชุมชนถาม-ตอบบนโซเชียลหรืออย่างพันทิปที่ตั้งโพสต์ถามได้
สิ่งที่ควรทำคือการลองฝึกใช้ AI วันละราวๆ 10 นาทีอาจลองตั้งเป้าเล็ก ๆ เช่น “จะหาลองพรอมป์ต์ใหม่ๆทุกอาทิตย์” อย่าลืมว่ามี AI เพราะฉะนั้นคุณยังคงเรียนรู้ได้เรื่อยๆหรือแม้จะให้มันช่วยแนะนำหัวข้อใหม่ ๆ ที่อยากเรียนรู้ก็ได้
มองหางานซ้ำ ๆ ให้ AI ช่วย
- จัดตารางของอาทิตย์นี้ให้เป็นตารางง่ายๆ
- เขียนร่างอีเมลเพื่อขอข้อมูลเพิ่มเติม
- ทำแผนการใช้เงินเพื่อทริปเที่ยวทะเล
ถ้าเป็นงานที่ทำเหมือนเดิมซ้ำๆบ่อยๆและกินเวลา อย่าลืมลองใช้ AIในการทำงานล่ะ
ดูว่าเมื่อไรควรใช้ไม่ควรใช้
ใช้ AI เป็นตัวเสริมเท่านั้น ไม่ใช่ตัวแทน หากงานนั้นๆต้องใช้ความละเอียดอ่อนของมนุษย์ หรือต้องมีการรับผิดชอบโดยตรง คุณควรทำงานนั้นๆด้วยตัวเอง
สรุปคือ อย่าหยุดที่จะเรียนรู้ ใช้ AI ในงานที่ทำซ้ำบ่อยๆ และสังเกตว่างานไหนควรใช้มันหรืองานไหนควรทำเอง ยินดีด้วยนะที่อยู่มาจนถึงบทนี้
